Với bờ biển dài 126 km cùng hệ thống vịnh, cửa sông đa dạng, Hải Phòng có lợi thế lớn để phát triển ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi biển xa.
Hải Phòng đang đẩy mạnh công nghiệp hóa nuôi biển nhằm thích ứng với quá trình đô thị hóa và yêu cầu bảo vệ cảnh quan du lịch. Theo ông Đỗ Đức Thịnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, chăn nuôi và thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng), TP đã triển khai nhiều giải pháp như sắp xếp lại hệ thống lồng bè, hỗ trợ lãi suất vay cho ngư dân đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện đại. Những bước đi này góp phần bảo tồn hệ sinh thái biển, hướng đến phát triển bền vững.
Làm giàu từ nuôi cá lồng bè trên biển
Từng lênh đênh với nghề đánh bắt xa bờ, ông Nguyễn Văn Tuyên (quần đảo Cát Bà) hiểu rõ sự bấp bênh của cuộc sống ngư dân. Bước ngoặt đến với ông vào năm 2001, khi chính quyền huyện đảo kêu gọi bà con chuyển sang nuôi trồng thủy sản, ông Tuyên mạnh dạn tham gia, đầu tư 16 ô lồng để nuôi cá song, cá giò, cá vược – những loài có giá trị kinh tế cao. Quy mô vừa phải giúp việc tiêu thụ thuận lợi, thương lái thu mua tận bè với giá 200.000 đồng/kg.
Giữa những vịnh biển xanh biếc và núi đá vôi hùng vĩ của quần đảo Cát Bà, ông Đỗ Văn Toan đã dành gần nửa đời gắn bó với nghề nuôi cá lồng bè, biến vùng biển quê hương thành nơi nuôi dưỡng giấc mơ làm giàu.
Việc phát triển mô hình nuôi biển xa không chỉ giúp giảm áp lực lên môi trường mà còn mở ra hướng đi bền vững hơn cho ngành nuôi trồng thủy sản.
Bắt đầu từ năm 1995 với 170 ô lồng, ông Toan từ một ngư dân khai thác đã chuyển sang nuôi trồng thủy sản, nắm bắt cơ hội khi địa phương tập trung phát triển ngành này. Những năm đầu, biển cả hào phóng, cá lớn nhanh, thương lái tìm đến tận nơi, giúp ông thu về 2-3 tỉ đồng mỗi năm. Nhờ đó, gia đình có cuộc sống sung túc, xây nhà, mua xe tải, xe con. “Hơn 30 năm gắn bó, tôi có thể nói mình là người thành đạt nhờ nghề nuôi cá lồng bè” – ông Toan chia sẻ.
Tuy nhiên, những năm gần đây, số hộ nuôi tăng mạnh, nguồn nước bị ô nhiễm, dịch bệnh nhiều hơn khiến thu nhập giảm còn vài trăm triệu mỗi năm. Dẫu vậy, so với nhiều nghề khác, đây vẫn là mức thu nhập đáng kể.
| “Thành phố đã ban hành Kế hoạch 11 ngày 12-1-2023 về phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch đặt mục tiêu ổn định nghề nuôi cá lồng bè tại huyện Cát Hải, đồng thời từng bước phát triển nuôi biển xa bờ theo hướng công nghiệp, gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo tại khu vực Cát Bà – Bạch Long Vĩ. Dù còn nhiều thách thức nhưng nuôi biển xa bờ vẫn được xem là hướng đi tất yếu, giúp đảm bảo phát triển bền vững cho ngành thủy sản Hải Phòng” – ông ĐỖ ĐỨC THỊNH, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, chăn nuôi và thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hải Phòng): |
Nuôi biển xa – hướng đi tất yếu
Những năm gần đây, môi trường nuôi trồng thủy sản tại Cát Bà ngày càng chịu áp lực. Dù chính quyền địa phương đã nỗ lực xử lý rác thải, nguy cơ ô nhiễm vẫn gia tăng khi số hộ nuôi tăng nhanh, mật độ lồng bè dày đặc. Không chỉ vậy, biến đổi khí hậu khiến dịch bệnh trên cá diễn biến phức tạp; hạn hán kéo dài làm độ mặn nước biển tăng cao, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất cá nuôi.
Trong bối cảnh đó, nhiều ngư dân đang hướng đến mô hình nuôi biển xa bờ – một giải pháp bền vững hơn cho tương lai ngành thủy sản địa phương.
Hơn 30 năm gắn bó với nghề nuôi cá lồng bè, ông Nguyễn Văn Luyện, một trong những người tiên phong tại Cát Bà, đã chứng kiến bao thăng trầm của nghề biển. Từ những ngày đầu thử nghiệm với một ô lồng nhỏ, tự tay ghép can, lưới để nuôi cá, ông dần mở rộng quy mô, tạo việc làm cho hàng chục lao động, thậm chí có thời điểm lên đến vài trăm người khi đầu tư vào nhà máy chế biến sứa.
Tuy nhiên, nghề nuôi cá lồng bè không phải lúc nào cũng thuận lợi. Thiên tai là một trong những rủi ro lớn nhất với người nuôi cá lồng bè.
Năm 2024, bão số 3 quét qua Quảng Ninh đã phá hủy 80% lồng cá của ông Nguyễn Văn Luyện, gây thiệt hại hơn 10 tỉ đồng. Bè vỡ, cá trôi ra biển, gần như mất trắng. Sau cú sốc này, ông quyết định không đầu tư ở Quảng Ninh nữa mà quay về tập trung phát triển tại Hải Phòng.
Không chỉ ông Luyện, nhiều hộ nuôi cá lồng bè tại Cát Bà cũng mong muốn chuyển sang mô hình nuôi biển xa, áp dụng công nghệ cao để giảm rủi ro.
Một hộ nuôi lâu năm tại đây chia sẻ: “Nếu có quy hoạch phù hợp và hỗ trợ, tôi sẵn sàng giảm nuôi trong vịnh. Trước ít người nuôi thì được nhưng giờ mật độ quá dày, môi trường không còn đảm bảo. Nuôi xa bờ, nơi sóng to gió lớn sẽ giúp cá khỏe hơn, ít bệnh hơn, đồng thời giảm ô nhiễm”.
Ông Luyện cũng khẳng định nuôi cá ngoài biển khơi mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn rõ rệt. Ông dẫn chứng cùng một loại cá, nếu nuôi trong vịnh kín phải mất hai năm mới đạt 2 kg nhưng ngoài biển xa có thể đạt 3 kg trong cùng thời gian, trong khi lượng thức ăn không đổi.
Do đó, việc phát triển mô hình nuôi biển xa không chỉ giúp giảm áp lực lên môi trường mà còn mở ra hướng đi bền vững hơn cho ngành nuôi trồng thủy sản.
Nhóm PV
Báo Hải Phòng