(VATFI.org.vn) – Gần 3 năm rưỡi, kể từ lúc đơn xin thành lập Ban vận động thành lập Hiệp hội nước mắm truyền thống Việt Nam được Bộ NN&PTNT phê duyệt vào ngày 9/5/2017, trải qua biết bao khó khăn và trở ngại vô hình, cuối cùng Hiệp hội nước mắm truyền thống Việt Nam (VATFI) – tổ chức nghề nghiệp của những doanh nghiệp và những hộ sản xuất và kinh doanh nước mắm truyền thống trong cả nước – đã chính thức được nhà nước công nhận và tiến hành Đại hội thành lập vào ngày 27/10/2020. Từ nay, các nhà sản xuất nước mắm truyền thống đã tập hợp lại, đoàn kết lại trong một tổ chức nghề nghiệp, cùng chung tay bảo vệ một nghề truyền thống, một giá trị văn hóa ẩm thực quý báu mà cha ông để lại và cùng nhau quảng bá sản phẩm nước mắm truyền thống với những giá trị văn hóa ẩm thực của dân tộc Việt Nam ra thị trường thế giới.
Có được “danh chính ngôn thuận” đã khó, việc duy trì và phát triển lại càng khó gấp bội phần. Ngay sau Đại hội thành lập, Văn phòng Hiệp hội đã đi vào ổn định tổ chức để tiến hành các hoạt động đề ra trong kế hoạch đã được Ban Chấp hành Hiệp hội nhiệm kỳ I thông qua. Tiếc rằng đại dịch Covid-19 đã khiến cho nhiều hoạt động dự định phải hoãn lại, mọi cuộc gặp gỡ, hội nghị, hội thảo và các chuyến công tác đi thăm hội viên đều phải tiến hành… trực tuyến trong cả một năm qua.
Đại dịch covid-19 đã tác động xấu đến cả nền kinh tế, khiến cho những hoạt động thương mại truyền thống bị ách tắc, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng chuyển đổi sang phương thức kinh doanh số – xu thế chung của thương mại toàn cầu, ví dụ như đẩy mạnh việc bán lẻ trực tiếp trên các mạng xã hội như Facebook, Zalo,.. hay các sàn thương mại điện tử như Tiki, Lazada, Shopee,… Một trong những hội viên của Hiệp hội đã thành công trong việc cải tiến mẫu mã, nâng cấp dây chuyền, thực hiện các yêu cầu của khách hàng quốc tế về tiêu chuẩn chứng nhận để nước mắm nhãn hiệu Mami bán vào thị trường Mỹ qua kênh thương mại điện tử Amazon, đã không ít lần vượt qua đối thủ Thái Lan về lượng tiêu thụ ở thị trường này. Chắc chắn, trong thời gian tới sẽ có nhiều doanh nghiệp nước mắm truyền thống thực hiện chuyển đổi, cùng bắt nhịp sự phát triển chung của các doanh nghiệp trong nước và quốc tế.
Dù gặp nhiều khó khăn, nhưng các hội viên Hiệp hội nước mắm truyền thống Việt Nam luôn chia sẻ cùng đồng bào cả nước những giọt nước mắm mang nặng nghĩa tình ở khắp các miền Bắc Trung Nam, tới các địa chỉ các dân cư phải cách ly vì Covid -19, trực tiếp hoặc gián tiếp qua các cấp chính quyền. Một giọt nước mắm măn mòi khi dịch giã thật thấm đậm tình người, thật đáng trân trọng.
Điều quan trọng nhất và, có lẽ, cũng khó khăn nhất đó là vừa phải cạnh tranh với sản phẩm phi truyền thống, đồng thời phải chứng minh cho những người tiêu dùng vốn đã quen với nước mắm pha chế hàng chục năm nay thấy rằng: nước mắm truyền thống là sản phẩm tốt cho sức khỏe, là nguồn cung cấp các axit amin, chất khoáng, vi lượng và vitamin hữu cơ cần thiết cho cơ thể đã được ghi nhận.
Các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống chịu tác động bất lợi khi tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành về nước mắm (TCVN 5107;2018) đã thay đổi rất nhiều, không còn thể hiện đúng đặc trưng cho sản phẩm. Tuy nhiên, Hiệp hội đã và đang đề xuất với Bộ NN&PTNT, Bộ KH-CN về việc Hiệp hội sẽ chủ động xây dựng các tiêu chuẩn cho nước mắm truyền thống dựa trên việc lấy ý kiến đóng góp của các hội viên, các chuyên gia về nước mắm vào việc xây dựng dự thảo bằng các nguồn kinh phí huy động của mình. Hiện nay, dự thảo đã có sẵn, chỉ cần chờ các cơ quan nhà nước đưa vào kế hoạch và làm các thủ tục thẩm tra, thẩm định theo quy định. Và chúng ta có quyền hy vọng rằng, trong năm 2022 việc ban hành bộ tiêu chuẩn này sẽ được thực hiện nếu các cơ quan liên quan thuộc Bộ NN&PTNT và Bộ KH-CN tích cực hỗ trợ Hiệp hội hoàn thành các thủ tục tiếp theo. Và lúc đó, chúng ta sẽ có một công cụ hữu hiệu để tự vệ và phát triển lên một tầm cao mới, xứng danh là một ngành nghề cổ xưa có tuổi đời hàng trăm năm với một sản phẩm đặc trưng không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của dân tộc Việt Nam. Có bộ tiêu chuẩn này trong tay, các nhà sản xuất nước mắm truyền thống sẽ càng “danh chính ngôn thuận” hơn, sẽ ngày càng có nhiều đóng góp vào sự phát triển của nghề cá Việt Nam, trở thành một đầu mối tiêu thụ quan trọng cho các tàu thuyền đánh bắt hải sản hoạt động trên ngư trường biển Đông thân yêu của tổ quốc.
DNK