Chàng trai thế hệ 8x xứ Quảng đã từ bỏ công việc ở Đà Nẵng về quê phục hồi và phát triển nghề gắn bó với gia đình hơn 40 năm.
Quảng Nam: Buồn vui các làng nghề nước mắm cổ truyền
Về quê lập nghiệp
Tốt nghiệp thạc sĩ ngành Quản trị kinh doanh (Đại học Đà Nẵng), khi ra trường, Phạm Văn Bình (SN 1987, ở thôn An Lương, xã Duy Hải, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam) dễ dàng tìm được công việc ổn định tại TP Đà Nẵng.
Tuy nhiên, chứng kiến cơ sở nước mắm hơn 40 năm của gia đình đang gặp khó khăn trước sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường, anh Bình đã ấp ủ ý định phục hồi và phát triển nghề truyền thống.
“Có giai đoạn nước mắm công nghiệp xuất hiện lấn át mắm truyền thống. Không đành lòng nhìn nghề tâm huyết cả đời của cha mẹ ‘chết mòn’, tôi nghĩ mình cần phải làm gì đó…”, 8X xứ Quảng tâm sự.
Năm 2019, sau khi tích cóp được một số vốn từ tiền lương chuyên viên phân tích tài chính cho một công ty bất động sản, cùng nguồn tiền đầu tư, Bình mạnh dạn về quê khởi nghiệp.
Từ cơ sở cũ 1.000m2 đã xuống cấp, anh đầu tư hơn 2 tỷ đồng để cải tạo và mở rộng lên 2.000m2. Trong đó, khu muối mắm chiếm khoảng 1.400m2, với 35 thùng muối bằng gỗ có sức chứa 4 tấn cá và 53 bể muối bằng xi măng có sức chứa 10 tấn cá.
Ngoài ra, anh còn mua sắm hàng loạt máy trộn cá, hệ thống dẫn mắm tự động, máy chiết rót mắm,… nhằm giảm sức lao động và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Anh cho biết, mình thuận lợi khi có 2 “bậc thầy tại gia” hướng dẫn, truyền thụ kinh nghiệm làm mắm đúc kết hàng chục năm.
Quy trình sản xuất nước mắm truyền thống luôn được anh Bình tuân thủ nghiêm ngặt từ khâu chọn lựa nguyên liệu đầu vào đến cách ướp, chượp, chưng cất, kiểm tra độ đạm…
Để có được hương vị nước mắm thơm ngon, những tấn cá cơm than tươi rói sau khi thu mua tại biển Cửa Đại (Hội An, Quảng Nam) sẽ được trộn đều với muối hạt to, trắng tinh khiết từ vùng muối nổi tiếng Phan Rang – Tháp Chàm (Ninh Thuận) theo tỷ lệ 3 cá 1 muối.
Sau đó, áp dụng dây chuyền máy móc hiện đại để đưa nguyên liệu thô từ bể vào các thùng gỗ lớn, ủ chượp suốt 12 – 15 tháng, rồi cho rút lù lấy nước mắm.
Tiếp đến là công đoạn lọc tạp chất lẫn trong mắm, người thợ sẽ thu được những giọt mắm tinh khiết nhất, thơm ngon, có màu đỏ cánh gián hoặc vàng rơm. Ngoài ra, xưởng còn muối mắm ruốc, mắm nêm quy mô lớn.
Doanh thu 4 tỷ đồng mỗi năm
Không chỉ đổi mới dây chuyền công nghệ nhằm nâng cao năng suất, anh Bình còn xây dựng phần mềm quản lý, tem nhãn chống hàng giả và nỗ lực mở rộng thị trường tiêu thụ ra nước ngoài.
Hiện, nước mắm của gia đình đã được đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu Trí tuệ, có mã QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm và thường xuyên được kiểm định chất lượng sản phẩm tại các cơ quan uy tín…
Sản phẩm nước mắm của gia đình anh Bình cũng đã đạt giải C – Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và được chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao của UBND tỉnh Quảng Nam.
Trung bình mỗi năm, cơ sở này cung ứng ra thị trường hơn 50.000 lít nước mắm và 10 tấn mắm ruốc, 15 tấn mắm nêm.
Đặc biệt, năm 2024, anh Bình đã xuất khẩu thành công 2.500 lít nước mắm đi châu Phi. Anh đang khẩn trương hoàn thành đơn đặt hàng 4.000 lít nước mắm để bán sang Bờ Biển Ngà.
Theo anh Bình, trong năm 2023 và 2024, doanh thu của cơ sở nước mắm luôn đạt hơn 4 tỷ đồng/năm. Trừ hết chi phí, lợi nhuận khoảng 500 – 600 triệu đồng/năm. Cơ sở tạo việc làm cho 9 lao động địa phương với mức thu nhập 8 – 10 triệu đồng/người/tháng.
Chia sẻ về dự định tương lai, anh Bình cho biết, sẽ tiếp tục mở rộng nhà xưởng, cải tiến công nghệ, mẫu mã bao bì và xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng để hướng đến xuất khẩu nước mắm sang các nước châu Âu và châu Mỹ.
“Tôi tin, những sản phẩm hữu cơ và an toàn là xu hướng tiêu dùng tương lai. Đây chính là cơ hội để người sản xuất nước mắm truyền thống được sống với nghề”, anh bộc bạch.
Hà Nam
Vietnamnet.vn